Samen werken aan eigentijds onderwijs

 

Werken aan 21e eeuwse vaardigheden 

 

Wereldwijd wordt nagedacht over de vraag welke vaardigheden onze kinderen nodig hebben voor de toekomst. In Nederland heeft het platform onderwijs2032 zich op initiatief van de overheid met deze vraag beziggehouden en heeft o.a. kennisnet een model gemaakt met 21e eeuwse vaardigheden. In het internationale samenwerkingsverband NPDL worden 21 eeuwse vaardigheden benoemd als skills voor diep leren. Op deze pagina worden voorbeelden genoemd om binnen het basisonderwijs te werken aan de 21e eeuwse vaardigheden.

21e eeuwse vaardigheden in Nederland

In Nederland wordt het model van Kennisnet en SLO gehanteerd als het gaat om 21 e eeuwse vaardigheden. Hierin worden de vaardigheden communiceren, samenwerken, sociale & culturele vaardigheden, zelfregulering, kritisch denken, creatief denken, probleem oplossen, computational thinking, informatie vaardigheden, ICT-basisvaardigheden en mediawijsheid beschouwd als 21 e eeuwse vaardigheden. 

Deze vaardigheden kunnen zowel los als in samenhang worden gezien, maar het is de bedoeling dat ze altijd gecombineerd worden met vakspecifieke kennis en vaardigheden.

Lees meer over 21e eeuwse vaardigheden op kennisnet thema 21st-century-skills of op curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden


Werken aan 21e vaardigheden binnen NPDL (New Pedagogies for Deep Learning)

Niet alleen in Nederland speelt en speelde de vraag ‘welke vaardigheden hebben kinderen van nu nodig voor hun huidige en toekomstige functioneren?’. Er ontstonden in verschillende landen allerlei lijstjes met 21 e eeuwse vaardigheden.  Michael Fullan kwam na analyse van meerdere van deze opsommingen van 21st Century Skills uit op een zestal vaardigheden die je wereldwijd als 21 e eeuwse vaardigheden kunt beschouwen en noemde deze de Deep Learning Skills. Hij heeft het dan over character, citizenship, collaboration, communication, creativity en critical thinking. Aangezien deze vaardigheden allemaal met de letter ‘C’ beginnen, worden ze ook wel de 6 C’s genoemd. Lees hier het artikel "Werken aan 21e eeuwse vaardigheden met NPDL".

Programma's/ lessenseries om te werken aan 21e eeuwse vaardigheden

Hieronder staan voorbeelden van programma's/lessenseries die ingezet kunnen worden om te werken aan de 21e eeuwse vaardigheden (samenwerken, sociale en culturele vaardigheden, communiceren, kritisch denken, creativiteit, ICT-geletterdheid en probleemoplossend vermogen). 


Learning Circles

Een Learning Circle is een wereldwijd klaslokaal waarin leerlingen en leerkrachten van alle onderwijssoorten in binnen- en buitenland met elkaar en van elkaar leren. Leerlingen worden uitgedaagd zich te verwonderen, vragen te stellen en te beantwoorden, op een creatieve manier hun uitwerkingen van opdrachten te delen.

Lees hier meer over Learning Circles.


De raad van kinderen

Met de Raad van Kinderen denken kinderen structureel mee met bedrijven en organisaties over strategische en maatschappelijke vraagstukken. Iedereen wint met een Raad van Kinderen: kinderen kunnen meedenken over de wereld om hen heen, besluitvormers ontdekken nieuwe denkrichtingen en leraren worden geïnspireerd door de creatieve denkkracht van hun leerlingen.

21e eeuwse vaardigheden: probleemoplossend vermogen, samenwerken, communiceren, sociale en culturele vaardigheden, kritische denken, creativiteit. 

 Lees hier meer over de Raad van Kinderen

Scratch

Met het programma Scratch leren kinderen door het programmeren van interactieve verhalen, spellen en animaties. Binnen een online gemeenschap kunnen de kinderen hun creaties delen en kunnen ze van elkaar leren. Scratch helpt kinderen om creatief te leren denken, systematisch te redeneren en samen te leren werken. 

21e eeuwse vaardigheden: creativiteit, ICT-geletterdheid, probleemoplossend vermogen, samenwerken

Lees hier meer over Scratch 




BizWorld

BizWorld is een vakoverstijgend ondernemersspel waarbij leerlingen hun eigen bedrijf runnen. Ze ontdekken de basisbeginselen van het bedrijfsleven, ondernemerschap en de economie. Het project draagt bij aan 23 van de 58 kerndoelen van het basisonderwijs.

21e eeuwse vaardigheden: probleemoplossend vermogen, samenwerken, communiceren, sociale en culturele vaardigheden, kritische denken, creativiteit. 


Lees hier meer over BizWorld en Jong Ondernemen

Kennisnet Kids!

Met Kennisnet Kids! kunnen leerlingen van groep 1 tot groep 8 aan de slag met digitaal lesmateriaal dat aansluit bij actuele thema's in de klas. Kennisnet Kids is een startpagina voor het mediawijs maken van kinderen in de klas. 

21e eeuwse vaardigheden: m.n. ICT geletterdheid, kritisch denken


 Lees hier meer over kennisnet Kids!

Day for Change

Day for Change leent iedere klas die meedoet aan de Actie een eigen microkrediet. Een startkapitaal waarmee de leerlingen hun eigen onderneming opzetten. Dat vergt investeringen, creativiteit en ondernemerschap. Het geld dat de leerlingen verdienen, gebruikt Day for Change om arme mensen in ontwikkelingslanden aan een microkrediet te helpen. In veel gevallen is zo’n microkrediet voor hen het begin van een nieuw leven. 

21e eeuwse vaardigheden: sociale en culturele vaardigheden, kritisch denken, creativiteit, probleem-oplossend vermogen, samenwerken, communiceren


Lees hier meer over Day for Change Klasse!actie

NieuwsMakers

NieuwsMakers is een gratis lessenpakket voor groep 7 en 8 van de basisschool. Met behulp van het lespakket zullen de leerlingen zelf nieuws maken en deze publiceren in hun eigen online nieuwsmedium: de Nieuwstool. Met behulp van het lespakket maken de leerlingen niet alleen verschillende nieuwsitems, maar worden ze zich ook bewust van de verantwoordelijkheid van de journalistiek om mensen te informeren.
Daarnaast leren zij kritisch te kijken naar nieuwsmedia en krijgen ze meer vat op de betrouwbaarheid van bronnen.

21e eeuwse vaardigheden: sociale en culturele vaardigheden, kritisch denken, creativiteit, probleemoplossend vermogen, samenwerken, communiceren


 Lees hier meer over NieuwsMakers

De First®Lego® League

De First® Lego® League (FLL) is een wedstrijd die jongeren tussen de 9 en 14 jaar uitdaagt om de maatschappelijke rol van techniek en technologie te onderzoeken aan de hand van een aantal opdrachten. De kinderen werken in teams van maximaal tien deelnemers om de opdrachten zo goed mogelijk te vervullen. Ze laten het resultaat zien tijdens regionale en nationale finales.

21e eeuwse vaardigheden:  ICT-geletterdheid, communiceren, kritisch denken, creativiteit, samenwerken, probleemoplossend vermogen

Lees hier meer over de First® Lego® League



WaterSpaarders

Met het lesprogramma WaterSpaarders leren leerlingen van groep 6,7 en 8 in vier lessen over de impact van klimaatverandering op de natuur en het belang van energie besparen. Ze gaan met elkaar in discussie en ontdekken welke concrete positieve gevolgen kleine gedragsveranderingen kunnen hebben. Ze gaan aan de slag met het ontwerpen van een eigen etiket voor een doucheproduct waarin ze in beeld en tekst oproepen tot korter douchen. WaterSpaarders zorgt ervoor dat de leerlingen hun eigen etiket op een echt doucheproduct ontvangen.

21e eeuwse vaardigheden: kritisch denken, probleemoplossendvermogen, creativiteit, samenwerken,communiceren, sociale en culturele vaardigheden


Lees hier meer over WaterSpaarders

Groep 8 en het geheim van de meester (TechYourFuture)

In de film ontdekken kinderen het geheime dubbelleven van hun meester. Ze beleven spannende avonturen en voorkomen een grote kunstroof door inzet van techniek. De meester ontdekt hoe inventief en creatief kinderen kunnen zijn als het op technologie aankomt en besluit ze te betrekken bij zijn geheime opdracht.De kinderen krijgen in de klas dezelfde dilemma's voorgeschoteld als in de film. En gaan vervolgens aan de slag met Wetenschap & Technologie. De film bestaat uit vier losse scenes. Na iedere scene kun je een keuze maken uit de opdrachten.

21e eeuwse vaardigheden:  ICT-geletterdheid, communiceren, kritisch denken, probleemoplossend vermogen, creativiteit, samenwerken


Lees hier meer over groep acht 

en het geheim van de meester.

Diploma Veilig Internet - The Game

Het Diploma Veilig Internet is een lespakket voor leerlingen van groep 5 t/m 8 in het basisonderwijs. Het doel van het lespakket is om leerlingen bewuster te maken van hun handelen op internet en hen vaardigheden aan te leren om verantwoord met internet en digitale media om te gaan. Het lespakket heeft een voorlichtingsfunctie voor kinderen, leerkrachten en ouders.

21e eeuwse vaardigheden:  m.n. ICT-geletterdheid


Lees hier meer over Diploma Veilig Internet -The Game

De Reis door de wereld van kennis (RDDWVK)

Reis door de wereld van kennis is een uitgebreide set van materialen dat kinderen en leerkrachten de mogelijkheid biedt voor challenge-based en onderzoekend leren, ondersteund door een aantal bijzondere digitale materialen. De materialen sluiten niet alleen aan bij het groeiend aantal scholen dat werkt met een iPad maar is ook uitermate geschikt voor gebruik thuis. De materialen koppelen de didactiek van leren met technologie aan innovatief en uitdagend lesmateriaal. RDDWVK is flexibel  en sluit goed aan bij elk niveau in de groep. Van primair onderwijs tot en met voortgezet onderwijs. Er zijn 15 verschillende thema's ontwikkeld waarvan elk de leergebieden geïntegreerd aanbiedt en voldoet aan de kerndoelen en basisvorming.

21e eeuwse vaardigheden: ICT geletterdheid, kritisch denken, probleemoplossend vermogen


Lees hier meer over De Reis door de wereld van kennis

Filosoferen doe je zo

Filosoferen doe je zo (Marja van Rossum en Rob Bartels, 2009) is een programma filosoferen voor de hele basisschool, van groep 1 t/m groep 8. Sinds 2006 hebben alle scholen de opdracht burgerschap bij leerlingen te bevorderen. De auteurs zijn ervan overtuigd dat filosoferen hieraan een bijdrage kan leveren. In een democratische samenleving hebben burgers een goed denk- en oordeelsvermogen nodig, ze zijn tot dialoog in staat en weten om te gaan met verschil van mening. Dat zien we allemaal in het filosoferen.

21e eeuwse vaardigheden:  communiceren, kritisch denken, sociale en culturele vaardigheden


Lees hier verder in het inkijkexemplaar.

De Derde Kamer

Het lesprogramma van de Derde Kamer staat in het teken van de 'Week van de politiek'. In deze week valt Prinsjesdag. Deze week vormt een goede aanleiding om in de klas aandacht te besteden aan politiek en democratie. Wat doen de Eerste Kamer en de Tweede kamer? Wie mogen er stemmen?...De leerlingen gaan antwoorden vinden op deze en nog veel meer vragen. Ook leren ze met behulp van een debatspel om met elkaar in debat te gaan.

21e eeuwse vaardigheden:  communiceren, kritisch denken, samenwerken, sociale en culturele vaardigheden.

Kijk voor meer informatie op www.derdekamer.nl.




Wijzer in geldzaken

Wijzer in geldzaken heeft samen met uitgever Zwijsen gratis lespakketten ontwikkeld voor groep 1 t/m 8 van de basisschool, waarmee leerkrachten de kinderen een handvat kunnen bieden om te leren omgaan met geld.

21e eeuwse vaardigheden:  communiceren, kritisch denken, samenwerken, sociale en culturele vaardigheden.

Kijk voor meer informatie op www.weekvanhetgeld.nl



Sport en energie (onderzoekend leren)

De lessenserie Sport en Energie die ontwikkeld is in opdracht van School aan Zet is met name geschikt voor meer begaafde leerlingen uit de midden- en bovenbouw van het basisonderwijs. De onderzoekscyclus, bestaande uit zeven stappen, staat centraal in de lessen. De leerkracht gaat met de leerlingen aan de slag met een bepaald thema, bijvoorbeeld Sport en Energie, door het thema te verkennen, onderzoeksvragen en hypotheses te bedenken, een onderzoekje uit te voeren in de klas en tenslotte de resultaten te presenteren. Per stap worden een aantal activiteiten beschreven. 

21e eeuwse vaardigheden:  probleemoplossend vermogen, communiceren, kritisch denken, samenwerken

Kijk hier voor meer informatie over de lessenserie Sport en energie (van School aan zet)

bron afbeelding

Vergroot je kamer (ontwerpend leren)

De lessenserie Vergroot je kamer die ontwikkeld is in opdracht van School aan Zet is geschikt voor meer begaafde leerlingen van de midden en bovenbouw van het basisonderwijs (groep 5 t/m 8). De ontwerpcylus bestaat uit zeven fasen, die centraal staan in deze lessenserie. In de lessen gaan leerkrachten aan de slag met het thema door met de leerlingen een probleem te verkennen, een ontwerpvoorstel maken en uit te voeren, waarna het ontwerp getest en bijgesteld wordt en tenslotte de resultaten gepresenteerd worden. Per fase worden een aantal activiteiten beschreven.

21e eeuwse vaardigheden:  probleemoplossend vermogen, creativiteit, communiceren, kritisch denken, samenwerken

Kijk hier voor meer informatie over deze lessenserie



bron afbeelding


NEMO Lespakketten

Van onderzoekend leren voor kleuters tot ontwerpend leren voor de bovenbouw: NEMO biedt een uitgebreid aanbod aan lespakketten en projecten voor het basisonderwijs. Haal bijvoorbeeld ruimtevaart in de klas, doe proefjes met Prof. Dr. Testkees of laat leerlingen naar hun talenten voor wetenschap en techniek kijken.

21e eeuwse vaardigheden:  probleemoplossend vermogen, creativiteit, communiceren, kritisch denken, samenwerken


Kijk hier voor meer informatie over NEMO lesmaterialen



FabSchool

FabSchool heeft als motto: leren door te maken. Door zelf te maken, leer je beter hoe 'dingen'en systemen in elkaar zitten en kun je zelf creatief aan de slag gaan met technologie. Op de website van FabSchool staan diverse maakprojecten en verwijzingen naar plekken waar je de stappen kunt vinden om aan de slag te gaan. De FabSchool website kent vooralsnog een indeling in drie categorieën: (digitale)fabricage, programmeren en elektronica.

21e eeuwse vaardigheden:  probleemoplossend vermogen, creativiteit, communiceren, kritisch denken, samenwerken, ICT geletterdheid

Klik hier om naar de website van FabSchool.nl te gaan

Bomberbot

Bomerbot is een volledig uitgewerkte methode om kinderen vanaf groep 5 te leren programmeren. Deze methode is speciaal ontworpen voor leerkrachten die geen programmeerkennis hebben. 

Klik hier om naar de website van Bomberbot te gaan.

21e eeuwse vaardigheden:  ICT geletterdheid, probleemoplossend vermogen, creativiteit

 


Mediawijsheid

Wat is mediawijsheid? Mediawijzer.nl hanteert de volgende definitie: "mediawijsheid is de verzameling competenties die een mens -groot en klein- nodig heeft om actief, kritisch én bewust deel te kunnen nemen aan onze moderne mediasamenleving."


 

Wie heeft de regie in jouw wereld vol media? (mediawijzer.net)

Mediawijzer

Kijk voor meer informatie over mediawijsheid en voor tips om aandacht te besteden aan mediawijsheid in het onderwijs op: 

Ontwerpend leren met een 3D pen

Tips voor excursies

Continium in Kerkrade

Continium is een interactief doe-en ontdekmuseum waar kinderen hun handen en ogen tekort komen voor alle leuke doestations waarmee ze zelf uitvinden hoe de wereld werkt. Naast vaste tentoonstellingen, waarin kinderen van alles leren over wetenschap en techniek, is er regelmatig een nieuwe wisselexpo. In de speciaal ingerichte Science Labs maken kinderen een technische gadget die ze mee naar huis mogen nemen. Lees hier meer over Continium.



De Ontdekfabriek in Eindhoven

Uitvinders techniekavonturen: Na het beleven van een spannende speelfilm gaan de leerlingen onder begeleiding zelf uitvindingen bouwen binnen de beleving van de film. 

Design programma Iedereen aan tafel:de leerlingen bekijken eerst een kinderdocumentaire over het ontwerpen van stoelen of tafels. Daarna worden ze met een ideeënmachine uitgedaagd om een eigen ontwerp te maken voor een tafel of stoel.

21e eeuwse vaardigheden: probleemoplossend vermogen, kritisch denken, creativiteit, samenwerken, communiceren


Lees hier meer over de Ontdekfabriek

iXperium in Arnhem en Nijmegen

Robotica: In dit arrangement discussiëren leerlingen over robotica en programmeren ze hun eigen robots. De leerlingen programmeren Lego Mindstormsrobots en laten ze een parcours rijden op een speciale Marstafel.

De jonge journalist: De leerkracht en de klas komen met een eigen onderwerp naar het iXperium en werken daar aan het vastleggen van een bijzondere gebeurtenis. Zo wordt een echte journaaluitzending gemaakt, wordt er gewerkt aan stop-motion films en aan bijzondere presentaties. 

21e eeuwse vaardigheden: probleemoplossend vermogen, kritisch denken, creativiteit, samenwerken, communiceren, ICT-geletterdheid

Lees hier meer over het iXperium



Eye in Amsterdam

Bezoek Eye voor een interactief filmprogramma, ga actief aan de slag tijdens een workshop en/of krijg een speelse rondleiding door het panorama. Leer bij Eye over, door en met film(cultuur). Maak kennis met film op verschillende niveaus: film als kunst, entertainment, cultureel erfgoed en communicatiemiddel.

Is Amsterdam te ver weg? Geef een filmles in de klas met het lesmateriaal van Eye of boek een gastdocent.

21e eeuwse vaardigheden:  sociale en culturele vaardigheden, creativiteit, communiceren, 


Lees hier meer over Eye

NEMO in Amsterdam

Leerlingen van alle groepen steken bij NEMO door zelf te doen spelenderwijs veel op van de wereld van wetenschap en techniek.De kinderen gaan op expeditie langs tentoonstellingen. Bij veel tentoonstellingen zijn werkbladen beschikbaar. Het is ook mogelijk om gratis een workshop of demonstratie bij te wonen. De populaire show kettingreactie maakt het verband tussen actie en reactie duidelijk.

21e eeuwse vaardigheden: probleemoplossend vermogen, kritisch denken


Kijk hier voor meer informatie over een excursie naar NEMO.

GeoFort in Herwijnen

GeoFort is een educatieve attractie op een spannend fort in de Nieuwe Hollandse Waterlinie op het gebied van cartografie en navigatie. Op GeoFort maken de kinderen kennis met oude en nieuwe geotechnieken in de GeoExperience, het 'intelligent'doolhof en de vleermuisspeurtuin. GeoFort heeft een breed educatief programma voor groep 5 t/m 8, zoals schatzoeken met GPS, GPS Light, GPS tekenen, historisch landmeten en fotocache.

21e eeuwse vaardigheden: probleemoplossend vermogen, samenwerken, communiceren

Kijk hier voor meer informatie over GeoFort.